على زمانى قمشه اى

329

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

علامه حلى بسيارى از مسايل فقهى كتاب قواعد را كه يكى از متون فقهى اماميّه است ، مثلا مسايل وصايا را به قواعد جبر و مقابله حل كرده است . در وقف نامه مدرسه سپهسالار قديم تهران قيد شده است كه استاد آن مدرسه بايد كسى باشد كه از عهدهء تدريس قواعد علّامه برآيد . كتب رياضى از قبيل خلاصة الحساب شيخ بهايى ، فارسى هيئت قوشچى ، شرح چغمينى قاضىزاده رومى ، اصول اقليدس ، اكرومساكن ثاوذوسيوس ، اكرما نالاؤس در مثلثات كروى ، شرح خفرى بر تذكره خواجه طوسى ( در هيئت ) مناظر ابن هيثم به تنقيح ابو الحسن فارسى ، زيجات الغ بيكى و محمد شاهى و بهادرى ، بيست باب خواجه در اصطرلاب ، هفتاد باب شيخ بهايى يعنى رساله حاتميه در اسطرلاب ، و عمل به ربع مجيّب و كره متحرك اوطولوقس ، و عمل به كره قساط بن لوقا كه شصت و پنج باب در معرفت ضرورى روزانه در هيئت و نجوم است ، و مجسطى بطليموس به تحرير خواجه ، از كتب درسى حوزه‌هاى علميه ما در رشته‌هاى رياضى است . خود اين حقير [ حسن‌زاده ] به تدريس اكثر كتب نامبرده در حوزه علميه قم و شرح و تعليقه و تحشيه بر آنها توفيق يافته است مثلا : 1 . زيج بهادرى را يك دوره شرح به فارسى كرده است . 2 . اكرما نالائوس در مثلثات كروى را يك دوره تدريس و شرح كرده است . 3 . اصول اقليدس را از به دو تا ختم دو دوره حواشى و تعليقات نگاشته است . 4 . اكرومساكن ثاوذوسيوس ، و بر مجسطى تحرير خواجه شرح دارد و به ويژه در مسأله يافتن بين المركزين آن ، يك رساله نوشته است . و در حقيقت آنچه در اين علوم گفته‌ايم و نوشته‌ايم ، همه شعله‌اى از طود